Mazatenango. Een echte Guatemalteekse stad. Koloniaal centrum? Niets meer van te zien. Mooie gebouwen? Verkeerde stad. Groene stukken groen en parken? Helaas, maar nee. Bruisend nachtleven? Absoluut niet. Buitenlandse toeristen? Nooit. Een drukte van jewelste? Jazeker. Een komen en gaan van mensen, groenten, fruit en andere producten? Absoluut. Helse hitte en stromende regen? Ja, vind je hier! Een uitgegroeid dorp waar iedereen elkaar kent? Yes. Een gemoedelijke sfeer? Inderdaad. Een rauwe charme? Ja. Een stad om van te houden? Op een bizarre manier, jazeker!

Mazatenango. Je moet er wonen om ervan te houden. Als je alleen op bezoek komt, zal je eerste indruk er een zijn van een chaotische drukke stad, waar niks nieuw is en alles een beetje vervallen, waar de vochtige hitte iedere buitenstaander doet zuchten en puffen, een stad waar niks te doen is 's avonds en die geen enkele schoonheidsprijs zal winnen. Toch houden de mensen van Mazate, zoals wij onze stad liefkozend noemen.

Als enige echte stad van het departement, ligt Mazate met haar 40.000 inwoners op een hoogte van 400 m tussen het zinderende droge kustgebied en de koelere Boca Costa (het gebied dat de kust scheidt van het hoogland), zo'n 60 km van de zee. Vanwege haar ligging kent zij een tropisch klimaat met slechts twee jaargetijden: zomer, oftewel de droge periode, en winter, de regentijd. In de zomer is het afschuwelijk en heet met een vochtigheidsgraad van soms meer dan 90 %, dus zweten maar. In hartje regentijd regent het van laat in de ochtend tot diep in de nacht, veranderen de straten binnen enkele minuten in rivieren en ben je binnen seconden nat tot op de huid. Mensen uit andere regio's verfoeien Mazates vochtige hitte, terwijl Mazatecos klagen over de kou van hogergelegen gebieden.

De kathedraal met het aangrenzende park vormt de kern van de stad. In de kathedraal kun je altijd binnenlopen, maar op zondag is het er een drukte van jewelste: je kunt dan vier of vijf missen op één dag bijwonen, waarvan de eerste om half zeven 's ochtends begint, goedemorgen! Het park is het afgelopen jaar (verkiezingsjaar...) geheel gerenoveerd en heeft een complete makeover ontvangen. Haar centrale ligging en gemoedelijke sfeer trekt veel Mazatecos aan om plaats te nemen op één van de stenen bankjes in de schaduw van de hoge oude bomen, die een perfect decor vormen voor de kletsende bejaarde mannen, de spelende kinderen en de jonge verliefde stelletjes, die ervoor zorgen dat het park er nooit verlaten bijligt.

Mazatenango is de hoofdstad van Suchitepéquez, het departement met een oppervlakte van 2.510 km2 en bijna 400.000 inwoners. Mazatenango is de nahuatl naam die de tlaxcaltecas die meekwamen met de Spaanse conquistador Pedro de Alvarado aan het dorp gaven. Het komt van het nahuatl woord mazatl wat ´hert´ of ´wild´ betekent, met het toevoegsel -nango, wat 'plaats van´ betekent, oftewel 'plaats van herten´. Helaas zijn er door ontbossing en het intensieve gebruik van landbouwgronden weinig herten meer te signaleren. Mensen uit het departement Suchi worden wel nog steeds venado genoemd. De originele K'iche naam is Kakol Kiej. Tegenwoordig bestaat de bevolking van de stad voornamelijk uit ladinos (mestizos), terwijl in de omliggende rurale gebieden voornamelijk indígenas wonen. Hoewel Spaans de belangrijkste taal is worden er in het departement meerdere talen gesproken van origine Maya: K'iché, Tz'utujil, en Kaqchiqel.

Mazatenango is nationaal bekend om haar carnaval. Elk jaar viert zij dit feest 8 dagen lang met een grote feria: een groot feestterrein wordt opgetrokken met eetstandjes, drank, achtbanen en worden in de stad optochten, traditionele dansen, religieuze ceremonies en defilés georganiseerd. Ook het feest van de patroonheilige van de stad, San Bartolo, op 24 augustus is elk jaar weer een groot feest.