13/09/2008 Schandelijke praktijken
Om 5 uur ging de wekker zodat we op tijd zouden zijn voor onze afspraak om 9 uur dichtbij de hoofdstad met leden van de vakbond van één van de bedrijven die we aan het onderzoeken zijn. Tot onze verbazing hadden wel 8 personen de moeite genomen om naar de meeting te komen die we aangevraagd hadden om wat meer informatie over het bedrijf te krijgen en de werkomstandigheden om te weten te komen hoe de werknemers behandeld worden. Al snel bleek dat de vakbond met grote problemen kampte. Of liever gezegd, het vakbondje, omdat het slechts 18 leden had. Dit komt omdat het bedrijf al meer dan tien jaar alle nieuwe werknemers laat inhuren door twee kleinere bedrijven die zijzelf opgericht heeft: op die manier werken die werknemers officieel niet voor hun en kunnen zijn zich dus niet aansluiten bij de vakbond. Bovendien gelden de officiële internationale verdragen en bepaalde regelingen die de vakbond in het verleden heeft afgedwongen niet voor deze nieuwe medewerkers. En dit terwijl men zij aan zij exact hetzelfde werk doet, alleen de naam op het contract is anders.

Dit zijn slechts enkele van de trucjes die bedrijven gebruiken om te voorkomen dat werknemers zich aansluiten bij een vakbond. Als deze al bestaat tenminste, want er wordt geschat dat slechts 0.1% van de werknemers die niet voor de overheid werken bij een vakbond aangesloten zijn. Ondertussen zijn de werkomstandigheden vreselijk slecht en maken de grote multinationale bedrijven handig gebruik van de wetgeving om hun werknemers zo weinig mogelijk te betalen. Dit gebeurt nog niet eens via mazen in de wet, want de wetten zitten prima in elkaar hier. Guatemala schijnt één van de beste Codigos de Trabajo (arbeidswetgeving) te hebben in de wereld. Het probleem hier is dat er geen enkele controle wordt uitgevoerd op de wetten. En wat is een wet waard als er geen sanctie staat op het breken van die wet?? Bijkomend voordeel voor de bedrijven is de enorme werkloosheid in Guatemala en de moeite die het kost om, zelfs met een opleiding, een baan te vinden. Dit leidt ertoe dat je, als je te kritisch wordt, je aansluit bij een vakbond, je bij wet vastgestelde minimumloon of extra uitbetaling van overwerk of nachtelijke uren vraagt, je werkgever je heel makkelijk ontslaat. Er staan immers duizenden mensen te springen om jouw baan over te nemen. Het gevolg? Als je een familie te onderhouden hebt en je moet kiezen tussen genoegen nemen met het loon dat ze je betalen ook al weet je dat het onder het wettelijke minimum is, of je baan verliezen, dus de keuze tusen weinig of niets, dan kiezen veel mensen ervoor om hun mond dicht te houden en hard te werken. Bijna iedereen kent verhalen over mensen die ontslagen zijn (of zelfs vermoord, zo ver gaat het hier) na te zijn opgekomen voor hun rechten of na zich te hebben aangesloten bij een vakbond. Laatst praatten we met een groep ex-werknemers van een waterbedrijf. Zij hadden zich aangesloten bij de vakbond, waarna het bedrijf besloot hen allemaal (42 mensen!!) te ontslaan, om een voorbeeld te stellen. U begrijpt dus dat het moeilijk is om een vakbond van de grond te krijgen en nog moeilijker om werknemers te vinden die bereid zijn de risico's te nemen om onrechtvaardigheden aan de kaak te stellen.

Enfin, al pratende met de groep van acht mensen merkten we dat ook hier dezelfde situatie speelde. De 18 leden van de vakbond waren allen oudere leden die binnen enkele jaren met pensioen zouden gaan. Als er geen nieuwe leden zouden aanmelden, zou de vakbond een stille dood sterven. Nu waren er voor het eerst in vele jaren dus een groep jongeren 'gepromoveerd' van een van de 'onderbedrijven' naar het moederbedrijf (lees: de naam op hun contract veranderde). Je zou denken dat dat dus meer priviliges met zich mee zou brengen. Helaas, wat bleek was dat het bedrijf zegt dat de voordelen onderhandeld door de vakbond alleen gelden voor de leden van de vakbond, alhoewel in een Sociaal Pact staat aangegeven dat het op alle medewerkers van toepassing is. Dit onderscheid, gemaakt door het bedrijf heeft grote gevolgen voor de werknemers. Het gaat namelijk zo ver dat de regencapes en schoenen die de leden van de vakbond krijgen van betere kwaliteit zijn dan die de rest van de werknemers krijgen (!) en dat er een speciale gezondheidsverzekering bestaat voor vakbondsleden.

Zo ontstond er een interessante situatie. Aan de ene kant willen de jongeren de voordelen van Sociaal Pact (die dus alleen gelden als zij lid worden van de vakbond), maar aan de andere kant zijn zij bang dat zij ontslagen worden als ze zich erbij aansluiten. Hun oplossing is dus dat de vakbond van het bedrijf moet eisen dat zij zich houdt aan wat zij heeft afgesproken. De oudere vakbondsleden vinden het ergens juist goed dat de voordelen alleen voor leden gelden omdat dat het voortbestaan van de vakbond verzekert. Bovendien hebben ze niet veel drukmiddelen om het bedrijf te dwingen. In die impasse kwamen wij terecht: de jongeren die vinden dat de vakbond moet vechten voor alle werknemers en de oudere vakbondsleden die vinden dat de jongeren zich moeten aansluiten om die rechten te krijgen en zelf mee te vechten voor de rechten van de rest. Ineens zaten we in de rol van objectieve derden, van bemiddelaars, en probeerden we de twee partijen dichter bij elkaar te brengen. Een aparte ervaring: Simon en Marieke die de sindicalisering in Guatemala stimuleren.

21/08/2008 Op hoofdstadtour
Het werk voor het onderzoek dat we aan het doen zijn is in volle gang. Na twee weken intensief internetonderzoek hebben we een lijst opgesteld van de 65 belangrijkste Europese bedrijven die in Guatemala werkzaam zijn. Uit deze lijst heeft de opdrachtgevende organisatie CEIBA 14 bedrijven gekozen voor het onderzoek. Nu is het de bedoeling dat wij over deze bedrijven (Bayer, Syngenta, AstraZeneca, Unipharm, Millicom, Telefónica, Alcatel-Lucent, Iberdrola, Endesa, Banco Santander, Shell, Perenco, PetroLatina en Biwater) te weten komen wat voor consequenties hun aanwezigheid en handelen heeft voor Guatemala en haar bevolking: Houden de bedrijven zich aan de wetten omtrent arbeidsvoorwaarden en minimumlonen? Veroorzaken zij vervuiling? Lobbyen zij actief bij de regering om zo goed mogelijke condities af te dwingen? Bestaan er aangiften van overtredingen tegen het bedrijf? etc.

Nu is de volgende fase van het onderzoek aangebroken, wat betekent dat we nu zo veel mogelijk informatie bij Guatemalteekse organisaties willen inwinnen over de situatie. Het eerste onderzoeksrondje van de afgelopen twee dagen bracht ons langs verschillende vakbonden. Het beeld dat ze schetsen van de situatie in Guatemala is allesbehalve rooskleurig. We wisten dat het niet al te best gesteld was met de rechten van werknemers, maar zoals eigenlijk altijd hier is de werkelijkheid helaas nog net een tandje erger...

18/08/2008 Laatste rapport voor EIRENE
Met vertraging heb ik me op het aller- allerlaatste gestort wat we EIRENE nog beloofd hadden. Het was iets dat we goed wilden doen omdat we het al langere tijd wilden schrijven: een rapport over conflicten en geweld in de Guatemalteekse samenleving. Het bracht ons in een netwerk van artikelen met bijna angstaanjagende cijfers en pessimistische visies op het land dat wij zo zijn gaan liefhebben. We wisten dat het erg was, maar dat het zó erg was... Enfin, het was goed me weer eens te verdiepen in Guatemala. Het interessante resultaat (al zeg ik het zelf) kunt u nu hier op de site lezen.

14/07/2008 Werkbezoek
Nu we de opdracht hebben aangenomen van de studie naar Europese bedrijven in Guatemala, was het tijd om de opdrachtgever te ontmoeten en een duidelijker beeld te krijgen van wat de bedoeling is. Dus op naar Chimaltenango naar het kantoor van de NGO. Om vijf uur op, om zes uur vertrekken om vijf uur reizen later een korte maar krachtige vergadering van een half uur te hebben met de verantwoordelijke. Om meteen dezelfde dag terug te gaan leek een beetje overdreven, dus we besloten meteen om de volgende dag langs een aantal instanties in de hoofdstad te gaan om te kijken of er informatie beschikbaar was over welke bedrijven hier in het land opereren. Zonder resultaat helaas, lang leve de Guatemalteekse bureaucratie en lang leve het internet!

19/05 - 20/06/2008 Werk afronden voor EIRENE
Tijdens de komende vijf weken zullen we nog voor EIRENE, de organisatie in Zwitserland werken. EIRENE heeft ons gevraagd, om in het kader van voorlichting van het publiek in Zwitserland en Nederland over de realiteit van Guatemala en ontwikkelingswerk en het bevorderen van de internationale solidariteit, om een aantal artikelen te schrijven over een aantal thema's, zoals conflicten en landproblematiek in Guatemala. Daarnaast moeten we nog een aantal evaluaties en rapporten schrijven over het werk van de afgelopen anderhalf jaar. We zijn dus nog wel even voorzien van werk. Vakantie? Ho maar! :-)

05 - 16/05/2007 Overdracht projecten
Tijdens deze twee weken hebben we hard gewerkt om alles in orde te maken voor het overdragen van onze verantwoordelijkheden bij CODECA. We hebben alle documenten met betrekking tot het project en alle workshps uitgewerkt, geordend, geupdate, en uitgeprint, zodat duidelijk is wat er gebeurd is en wat er nog moet gebeuren in de toekomst. Tijdens een laatste (werk)bezoek aan de comunidades samen met de neiuwe verantwoordelijke hebben we aan de projectgroepen uitgelegd wat er gaat veranderen en een kleine tussentijdse evaluatie gedaan. De laatste rapporten voor OXFAM zijn geschreven, de boekhouding geupdate en controleerd. De laatste dagen stonden in het teken van de uitleg van het functioneren van de projecten aan Max en Robin, die de verantwoordelijkheid op zich zullen nemen. Nog knap lastig om meer dan een jaar werk, regels, processen en plannen in slechts enkele dagen uit te leggen, zo bleek. Maar het is gelukt. We hadden de overdracht graag in meer detail gedaan over een iets langere periode, maar ik denk dat we erin geslaagd zijn een goed resultaat te behalen met de middelen en tijd die we hadden.

02/05/2008 Het is over
Zoals de Directie ons vandaag uit het niets liet weten stoppen wij wat ons betreft ons werk per direct, vandaag nog. Dit houdt in dat we de papieren met betrekking tot de projecten inleveren, de motor inleveren en we daarna CODECA uitlopen en nooit meer terugkomen. Door directe interventie van EIRENE hebben we met veel moeite twee weken gekregen om het werk af te sluiten. Deze tijd zullen we zo goed mogelijk gebruiken om het management van de projecten over te dragen. Daarnaast gaan we uiteraard bij de groepen langs om hen uit te leggen wat er gaat gebeuren en hoe het vervolg van de projecten geregeld gaat worden. En als laatste willen we natuurlijk ook afscheid nemen van de mensen.

28/04/2008 Het doek valt, het is over.
Ondanks onze slechte lichamelijke toestand gingen we vol goede moed naar de laatste bemiddelingbijeenkomst. We waren zenuwachtig maar hadden zin dat het eindelijk over zou zijn na die lange periode van onzekerheid, wachten en soulsearching. Dit werd de bevrijding. Het liep echter niet helemaal zoals verwacht...

Al zeer in het begin van de meeting kwamen we, nadat ik had gerefereerd aan het feit dat we via via gehoord hadden dat de Directie ons CIA spionnen genoemd hadden, tot onze grote verbazing terecht in een impasse. De Directie wilde per se dat wij hun de namen gaven van de personen die ons dat verteld hadden, want dat zou een teken van vertrouwen zijn. Wij weigerden de namen te geven. We hebben immers veel te vaak gezien dat mensen op het matje worden geroepen vanwege opmerkingen die ze maakten binnen de organisatie. De Directie beet zich in de issue vast en wilde niet meer loslaten, plotseling was de vraag of wij de namen zouden geven de beslissende factor voor verdere samenwerking. We hebben de namen niet genoemd.

Wij hebben tot vlak voor het einde van de meeting volgehouden dat we er nog uit konden komen, dat het nemen van een beslissing op basis van het feit of wij de namen wilden onthullen of niet, raar was in deze situatie. Het was in de vorige bijeenkomst al duidelijk dat er geen vertrouwen meer was. Dat moesten we volgens de Directie immers weer opnieuw verdienen. Nu ineens was het feit dat we geen namen wilden geven ineens een teken van wantrouwen en dus konden we niet meer verderwerken? Dat leek ons tegenstrijdig. Wij bleven volhouden dat we beter over voorwaarden voor verdere samenwerking konden praten.

Over de details van wat er precies gezegd is mag ik niets vertellen. In ieder geval waren we het er aan het einde allemaal over eens dat we ermee stoppen. Hoe overtuigd we er aan het begin van de bijeenkomst waren geweest dat er een mogelijkheid was voor verdere samenwerking, zo duidelijk was het voor ons aan het einde van de bijeenkomst dat we niet meer verder wilden werken. Het was onmogelijk geworden. We agreed to disagree, en ermee te stoppen. De Directie gaf aan dat we meteen onze spullen konden inleveren. Nadat Simon aangaf dat we graag ons werk goed wilden afsluiten en overdragen, zei CODECA toe datgene wat er in het contract stond te zullen respecteren.

In ieder geval is het over. Aan de ene kant voelen we ons bevrijd. Aan de andere kant voelen we ons heel verdrietig dat het zo gelopen is. Het is nu toch echt het einde van een periode. Het feit dat we weggaan heeft helaas minder te maken met verschillende opvattingen over werk of cultuurverschillen dan we aannamen, het heeft veel meer te maken met menselijkheid, met goede bedoelingen en het op een respectvolle manier omgaan met elkaar. Helaas hebben beide partijen die dingen niet in elkaar kunnen ontdekken. En voor ons is het duideijk: in een organisatie waar die basiselementen ontbreken, willen wij niet werken.

We zijn ontzettend blij dat het bemiddelingsproces heeft plaatsgevonden. Dat was een goede zet van EIRENE om om te gaan met de situatie. We kunnen zeggen dat we er alles aan gedaan hebben om de situatie op te lossen. Het heeft ons bovendien de afsluiting die we nodig hadden na ons onverwachte ontslag in januari. Het heeft de partijen niet dichter bij elkaar gebracht, maar desondanks kunnen we toch spreken van een geslaagd bemiddelingsproces.

27/04/2008 'We blijven!'
De tweede bemiddelingsbijeenkomst stond voor de deur. Ondanks de gezondheidsproblemen slaagden we erin diepgaande discussies te hebben over wat we wilden bij CODECA. In het vorige bemiddelingsgesprek had de Directie feitelijk gezegd: ¨Beide partijen zijn gekwetst en er zijn vervelende dingen gebeurd. Het is alleen maar tijdsverlies om daar teveel over te willen praten. Wij als Directie zijn volwassen genoeg om daar overheen te stappen. Het wederzijdse vertrouwen is er niet, maar dat kunnen we verdienen door te werken. Jullie zeggen het maar: willen jullie verdergaan (onder bepaalde strikte voorwaarden) of niet?¨

Die strikte voorwaarden waren in het kort als volgt: jullie mogen het werk doen wat bij de projecten komt kijken (in het veld met de comunidades), maar niks meer. Jullie bemoeien je niet meer met de organisatie en houden je mond dicht. Je bent een tecnico en niks meer. Je krijgt bijna een carte blanche wat betreft hoe je het werk invult, maar je mag je grenzen niet overstappen. Zorg dat je je werk doet, wij willen ons er zo weinig mogelijk mee bezig moeten houden, als je maar weet dat we insitutioneel niet bereid zijn om ook maar iets te veranderen.

Het was een moeilijke afweging, er speelden zoveel dingen mee: de inhoud van het werk, principiële argumenten, onze eerdere slechte ervaringen, onze verantwoordelijkheden ten opzichte van EIRENE, het gebrek aan legitimiteit dat we hadden om ons werk duurzaam te maken. Kon de missie nog wat bijdragen met zoveel beperkingen, en zo ja, hoe? Zouden we er meer van leren als we zouden blijven of was het een hopeloze zaak? Bovendien ga je jezelf zeer kritische vragen stellen en jezelf in twijfel trekken. Waren we inderdaad te ver gegaan? Hadden we teveel gewild? Hadden we het wantrouwen verdiend met onze vele vragen? Gaat het er in Guatemala nou eenmaal zo aan toe? Moet je de manier waarop een organisatie dingen doet gewoon accepteren en werken met wat je hebt? Moet je je verre houden van alles wat ruikt naar machtsspelletjes? Is het conflict ontstaan door culturele verschillen? Zouden het bij een andere organisatie beter gaan?

Onze meningen lagen ver uit elkaar. We hebben lang en moeizaam gediscusieerd. Uiteindelijk kwamen we op één lijn: we wilden blijven en er het beste van maken. Nadat CODECA en ook EIRENE in zekere mate op ons had ingepraat dat culturele verschillen en onze inflexibiliteit de basis van het probleem was besloten we de proef op de som te nemen: wij zouden vanaf nu ons alleen nog met het uitvoerende werk bezig houden. Binnen de grenzen die COECA gesteld had zouden we een zo goed mogelijk prestatie leveren. We zouden onze mond dichthouden over alles wat met de organisatie CODECA te maken had en gewoon hard werken. Ook op het gebied van projecten zouden we slechts met grote voorzichtigheid proberen dingen op te bouwen, zodat het niet verkeerd kon worden opgevat. Dit alles wetende dat het niet was waarvoor we gekomen waren en dat het als voorstel voor een missie nooit zou worden goedgekeurd door de Zwitserse overheid.

Waarom wilden we blijven? Omdat we niet wilden weglopen van de moeilijke situatie die ontstaan was. De manier om er de maximale les uit te halen was door te blijven en de dingen aan te gaan. Om te leren hoe je de zaken het beste kan aanpakken en hoe je het beste kan comuniceren in dit soort organisaties. Om ver weg te blijven van machtsspelletjes en situaties van conflict. Om op creatieve manier zoveel mogelijk eruit te slepen op werkgebied. Om met een aantal bestaande en nieuwe projecten nog zoveel mogelijk bij te dragen voor de mensen in de comunidades, waar we het tenslotte allemaal voor deden. En in februari 2009 zouden we weggaan omdat het contact was afgelopen. Zo zou EIRENE niet in de problemen komen door een afgebroken missie en zouden wij vrij zijn om ergens anders te gaan werken. We gingen het doen, we zouden ons positief opstellen, niet meer 'moeilijk doen', er het beste van maken, ons professioneel opstellen en ertegenaan gaan. De positeve instelling die van ons verwacht werd in de bemiddeling, die hadden we. Nooit eerder waren we zo bereid geweest om een compromis te vinden met de Directie. We wilden niet meer over het verleden of over het conflict praten, we wilden een oplossing vinden om eruit te komen.

20/04/08 Visite aan Las Delicias: Merken en desparasiteren van de kudde
Terwijl wij de laatste melk uit de koeien persten in Monseñor Romero, kwam de projectgroep in Las Delicias bij elkaar om hun koeien te brandmerken en te desparasiteren. Na een heerlijk ontbijt en een pijnlijke tocht over de slechte wegen, arriveerden wij er om half elf. Met een kudde van twaalf dieren kan het wel even duren, hadden wij gedacht, die zijn nog lang niet klaar. Wat hadden wij hun onderschat! Met absolute efficiëntie had de groep een goed en snel systeem bedacht om de beesten als volleerde cowboys één voor één te vangen met een lasso, op de grond te krijgen, te desparasiteren, te injecteren en te brandmerken. Het was een geolied geheel, waarin ieder zijn rol had. De secretaris van de groep hield ondertussen alle gegeven doses gedetailleerd bij en doopte de dieren meteen met een naam die hij bij hun gedrag vond passen; zo kreeg het rustige bruine dier de naam La Fortuna en de duivelse zwarte La Rebelde. Petje af voor de mensen van Las Delicias! Nog een paar suggesties van Simon en voilà, het werk zat er weer op.

19 - 20/04/08 Monseñor Romero: Workshop Bevalling en Melken
Een zaterdagavond om zes uur 's avonds: in plaats van het moment om ons klaar te maken om er gezellig op uit te gaan is het het moment om te praten over koetjes, kalfjes en melk! Het was warm geweest in Monseñor Romero die dag en het was nog warmer in het huis waar we de workshop gaven, zeker door de aanwezigheid van de 20 volwassen en minstens de helft zoveel kinderen. De workshop begon met wat theorie over de zwangerschap, geboorte van het kalfje, hoe te handelen bij de geboorte, etc. Het bleek al snel dat de groep heel veelinteresse in de onderwerpen had. Niet gek: ongeveer twee maanden geleden was het eerste kalf geboren en sindsdien maakten de leden van de groep zich elke ochtend vroeg op om te gaan melken. Een dik uur en zeker nog tien graden later, vervolgden we buiten (pfff) met het tweede deel van de workshop: het vastbinden van de koe. Nu was de beurt aan Max. Hij begon: "Zij er vrijwilligers om de koe te spelen, of zal ik Simon nemen?" "Jaaaa, neem Simon," riep de groep in koor. Vakkundig werd Simon door Max' ervaren handen vastgeknoopt. TIjd voor het volgende onderdeel: melken. De vorige middag waren we een kijkje gaan nemen in een neiuwe winkel in Mazate, en daar verkochten ze plastic handschoenen. Perfect natuurlijk voor de workshop en het leidde tot hilariteit toen de geimproviseerde uiers tevoorschijn kwamen. Het was een succes. Iedereen, mannen en vrouwen, wilde proberen het water uit de 'uiers' te krijgen en meedoen aan de grote melkwedstrijd. De strijd werd gewonnen door Yuri Diana en Melecio, die het glas in 30 seconden tot aan het tekeningetje van de banaan gevuld hadden, terwijl de anderen niet verder kwamen dan halverwege de meloen. Zeer amusant was het, en bovendien voelde iederen zich een beetje zekerder en aangemoedigd om de opgedane kennis de volgende ochtend in het veld in de praktijk te brengen.

De wekker ging om half vijf en een uurtje later was iedereen aanwezig. De eerste koe was erg rustig en meerdere personen, vooral vrouwen, die voorheen nog nooit gemolken hadden, hebben hun moed bijelkaar geraapt, om samen toch zo'n vier liter te verzamelen. De tweede koe, de cow from hell, deed wat moeilijker, maar gaf toch nog wat melk om te verkopen. Een geslaagd begin!

14/04/2008 Balsem voor de wonde: bezoek aan Monseñor Romero
We waren er al niet meer geweest sinds voor onze reis naar Europa. Het was hoog tijd voor een bezoek aan het project in Monseñor Romero. Samen met het Comité namen we de ontwikkelingen door: er zijn ondertussen twee kalfjes geboren, dus de melkproductie komt op gang. Veel van de mensen van de groep zijn nog een beetje huiverig in het bijzijn van de grote koeien en weten ook niet zo goed hoe ze moeten melken. We besloten om dit weekend samen met Max nogmaals afreizen naar de comunidad, om daar een nachtje door te brengen. 's Avonds krijgen de mensen les in melken en 's ochtends heel vroeg gaan we dat in de praktijk brengen. Niet dat ik als stadsmens heel veel bij kan dragen aan een workshop over melken, maar het is natuurlijk hartstikke leuk om daar een nacht te slapen en eens rustig, buiten een vergadering om, met de mensen te praten over het project en over het leven.

Na de meeting met het Comité gingen we nog even bij de vissen kijken. Bij onze aankomst kwamen er meteen een aantal vrouwen van het project naar buiten om ons te begroeten. Ze waren oprecht blij om ons te zien en sleepten ons bijna het huis in. Simon ging met de mannen mee en ik voegde me bij de vrouwen. Een uur lang hebben we heerlijk gepraat over van alles en nog wat, werd mijn haar gedaan door één van de vrouwen, kreeg ik mais, water en tamales in mijn handen geduwd en voelde ik me gelukkig. Het was precies wat we nodig hadden na de afgelopen weken: een beetje erkenning dat het werk dat we aan het doen zijn niet voor niets is, dat het wel degelijk invloed heeft op het leven van de mensen en dat ze ons erom waarderen. Zo weet je ineens weer heel helder waarom je hier bent...

12/04/2008 Eerste meeting bemiddeling
En eindelijk was daar dan de eerste bijeenkomst voor de bemiddeling. Als je er zolang op moet wachten dan is het bijna onvermijdelijk dat de verwachtingen te hoog zijn. En ja, we waren zwaar teleurgesteld over wat het uiteindelijk bleek te zijn. Wij gingen ervan uit dat we nu eindelijk inhoudelijk met de Directie zouden kunnen praten over wat er gebeurt was. Het doel van de bemiddeling was immers het aangaan van een dialoog. Helaas, dit bleek ijdele hoop: de Directie zat met een lang gezicht daar, wilde zo snel mogelijk een oplossing voor dit lastige 'gedoe' en zag het nut niet in van het praten over het verleden. Men wilde alleen praten over onder welke voorwaarden er eventueel verdere samenwerking mogelijk zou zijn. De houding was: Wij zijn zo grootmoedig om jullie nog een kans te geven, dus take it or leave it. Toen de bemiddelaar aan het einde praatte over een volgende meeting, gaf de Directie aan dat ze het tijdsverspilling vonden en dat het onnodig om nog een dag hieraan te verliezen. Met moeite heeft de bemiddelaar er nog een tweede en laatste meeting weten uit te slepen. Dit betekent dus dat wij voor die datum moeten weten of wij verder willen werken of niet.

Een paar van de dilemma's waar we mee zitten zijn de volgende: Wij zijn hier gekomen op verzoek van CODECA. Dat verzoek is op papier gezet en uitgewerkt tot een voorstel op basis waarvan de Zwitserse overheid de financiering heeft toegezegd. Nu blijkt dat de uitvoering van dit voorstel grotendeels onmogelijk blijkt te zijn, is het dan de moeite waard om door te gaan. Als het zou gaan om aspecten van het geheel is de keuze niet zo moeilijk. Het is immers altijd moeilijk een volle 100 % van een voorstel geschreven van achter een bureau te realiseren. Maar in onze situatie geldt dat juist een essentieel punt niet kan worden uitgevoerd: het overdragen van en uitbouwen van de aanwezige kennis met betrekking tot projecten. Anders gezegd is dit het aspect dat onze missie hier duurzaam zou moeten maken, het aspect dat maakt dat de dingen doorgaan als wij er straks niet meer zijn. CODECA heeft echter geen enkele bereidheid hier personeel of middelen beschikbaar voor te stellen. Tevens weigert men pertinent om welke wijziging dan ook aan te brengen in de manier waarop zij in het verleden projecten hebben uitgevoerd. Die bereidheid heeft altijd ontbroken vanwege de lage prioriteit die projecten hebben binnen de organisatie. Daarnaast moeten wij ons afvragen of we kunnen accepteren om te werken voor een organsatie die een totale respectloosheid laat zien ten opzichte van haar medewerkers en leden, en zeer twijfelachtige repressieve machtsmethoden gebruikt om mensen in toom te houden en iedereen die tegengas biedt in diskrediet te brengen. We moeten onszelf goed bezinnen over wat we doen.

10/03/2008 Vertraging in proces bemiddeling
Na contact met de collega van Franc die het proces zou begeleiden is gebleken dat het afgelopen weekend nog niet begonnen kon worden. Deze collega is nog niet voldoende op de hoogte van wat het proces moet inhouden, wat de achtergronden zijn en heeft nog te weinig tijd gehad om zich voor te bereiden. De vraag is nu of we toch met hem aan de slag gaan, of dat we de terugkomst van Franc afwachten.

06/03/2008 Eerste meeting bemiddelingsproces
Hoogstwaarschijnlijk zal dit weekend de eerste bijeenkomst zijn in het kader van het bemiddelingsproces. Franc, de bemiddelaar die ons aangeraden was door meerdere personen is helaas voor een aaantal weken naar Europa en zal een van zijn collega's vragen het proces te begeleiden. Meerdere leden van de Directie hebben aangegeven geinteresseerd te zijn in het bijwonen van de eerste bemiddelingsmeeting. We zijn benieuwd.

23/02/2008 Bemiddeling EIRENE, CODECA en wij
Ons ontslag heeft veel los gemaakt, zowel bij ons als bij CODECA als bij EIRENE. Vooral EIRENE laat het er niet bij zitten. Ze hebben voorgesteld een dialoog ofwel een bemiddelingsproces op te starten om te kijken of we er met z'n allen uit kunnen komen. Ondertussen heeft EIRENE contact gemaakt met een bemiddelaar (Franc, een Oostenrijker die al jaren in Guatemala woont en werkt) en is CODECA akkoord. Het proces zal in de komende weken zijn aanvang nemen. Tot duidelijk is wat er uit het proces komt is ons ontslag voorlopig opgeschort. CODECA heeft aangegeven volledig akkoord te zijn met bemiddeling en het terugdraaien van ons ontslag. We zijn erg benieuwd wat er uit zal komen, al zijn we nog lichtelijk sceptisch na alles wat er gebeurd is.

18/02/2008 Gesprek met EIRENE in Geneve
Voor het gesprek met EIRENE stonden de zaken er als volgt voor: Toen EIRENE in eerste instantie in november van onze situatie hier hoorde, gaven ze aan dat een mogelijkheid was om van partnerorganisatie te veranderen, dus dat wij voor een andere organisatie in Guatemala zouden gaan werken. Toen we ontslagen werden was de situatie ondertussen veranderd. EIRENE had in de tussentijd een niet al te soepele relatie gehad met de instantie die de financiering van projecten (in het geval van EIRENE de uitzending van vrijwilligers) goedkeurt. Hierdoor was EIRENE bang dat de aanvraag van een partnerwissel, die bij dezelfde instantie moet worden aangevraagd, een slecht signaal afgeeft ('we zijn er niet in geslaagd het project te laten werken'), wat grote gevolgen heeft voor het imago van EIRENE, en dat er bovendien een grote kans is dat de aanvraag wordt afgewezen, wat grote gevolgen heeft voor ons. Bovendien zou een voorstel voor partnerwissel al in februari moeten worden ingediend, wat zeer kort dag was. Daardoor was besloten in juni, de volgende mogelijkheid, het voorstel in te dienen. Tot die tijd zouden wij of voor CODECA verderwerken, of alvast bij de nieuwe organisatie aan de slag gaan. Wat EIRENE voorstelde was om een bemiddelingsproces aan te gaan tussen CODECA en ons, om zo in ieder geval het proces goed af te sluiten en niet als 'vijanden' uit elkaar te gaan. Het doel was niet zozeer ons ontslag terug te draaien. Of ons ontslag zou worden ingetrokken of niet was niet zo, de uitkomst van de bemiddeling was ondergeschikt aan het proces zelf. Met deze bemiddeling waren alle partijen inmiddels akkoord.

Tijdens het gesprek van 18 februari werd ons al snel duidelijk dat er wat veranderd was. EIRENE stond niet meer te springen om deze optie. Men had besloten dat ook juni te snel was om contact te maken met een nieuwe organisatie en een goed voorstel voor partnerwissel te kunnen schrijven. Er waren ook budgettaire en strategische overwegingen: de organisatie heeft een voorkeur voor een concentratie en aanwezigheid in landen waar men reeds ervaring en vrijwilligers heeft en een bestaand netwerk. Als onze samenwerking met CODECA zou ophouden, dan zou Guatemala niet voldoen aan deze criteria, omdat wij de eerste vrijwillers waren in dit land. Het aangaan van een nieuw partnerschap met een andere organisatie is dus niet eerste prioriteit voor EIRENE. Dit hangt ook samen met het feit dat men erkent dat EIRENE tijdens de voorbereidingen van onze uitzending en het opbouwen van de relatie tussen EIRENE en CODECA te kort is geschoten. Bij een eventuele nieuwe partnerorganisatie zou men dit beter aan willen pakken en bij voorkeur een bezoek brengen aan de organisatie. Dit impliceert kosten, en benodigde fondsen waarover EIRENE helaas niet beschikt op dit moment. Tenslotte kregen we nog het nieuws dat bij een verandering van partner een nieuw contract zou moeten worden aangegaan. Dat zou betekenen een nieuw contract van wederom 2 jaar. Dit in tegenstelling met het afmaken van ons huidige contract (met verlenging, dus drie jaar). Dat zou een periode van bijna vier jaar zijn in plaats van de drie die we voorzien hadden.

Kortom: de boodschap die doorklonk was dat het vanuit het oogpunt van EIRENE beter zou zijn als we ons verzoenen met CODECA en een manier vinden waarop we weer met elkaar kunnen samenwerken. op die manier kunnen wij in Guatemala en in Mazate blijven, hoeft er geen nieuwe aanvraag te worden ingedeeld, loopt het imago van EIRENE geen schade op en hoeft er geen tijd en energie te worden gestoken in het zoeken van een nieuwe partnerorganisatie. Deze verandering van plan had echter wel grote gevolgen voor het bemiddelingsproces en voor ons. Ineens was de uitkomst van de bemiddeling niet meer ondergeschikt aan het proces zelf, de uitkomst diende te zijn dat we er samen uitkwamen en verder zouden kunnen werken bij CODECA. Als we er niet uit zouden komen, dan hadden we geen werk meer en komt een terugkeer naar Europa ineens in beeld. Zo kwam er ineens wel veel druk op het proces te staan. Ik moet eerlijkheidshalve wel zeggen dat we dit gesprek hadden met twee coordinatoren van EIRENE en twee leden van het Committee. De een had een meer radicale mening (hierboven weergegeven), terwijl de ander dat standpunt nuanceerde en zij dat EIRENE achter ons stond, wat we ook zouden besluiten. Toch waren we een beetje overvallen door alle nieuwe informatie. De eerste prioriteit is nu om het bemiddelingsproces op te starten.

30/12/2007 We zijn ontslagen!!
Lees hieronder de verhalen over de gebeurtenissen van de maanden voorafgaand aan ons ontslag. Kijk hier voor een meer diepgaand verslag van de gebeurtenissen.


05/12/2007 Tweede 'discussiedag'
Deze tweede discussiedag (zie verslag hieronder van 22 november) was weer interessant. Er werd begonnen met het vervolg van de discussie over projecten. Hoewel Mauro aan het einde van de vorige vergadering besloten leek te hebben dat CODECA ook in de toekomst verder zou gaan met projecten, werd het onderwerp nogmaals besproken. Veel nadruk werd gelegd op het verschil tussen het hebben van leden die er alleen zijn voor het ontvangen van projecten of leden die daadwerkelijk in de sociale en politieke strijd van CODECA geloven. Meerdere activistas gaven aan dat er veel leden zijn die slapen tijdens meetings of gewoon niet geinteresseerd zijn en dat dat het werk bemoeilijkt, dat het beter zou zijn mensen met overtuiging en bevlieging te hebben en mensen met politieke argumenten te overtuigen om zich aan te sluiten bij de organisatie, niet met het aanbieden van projecten. De Directie gaf aan dat het helaas zo is dat mensen zich voor eigengewin aansluiten bij de organisatie, maar dat als men van de 100 die voor eigen gewin komen er 1 kan overtuigen van de politieke strijd, dat het dat dan waard is. Later echter lieten zij zeer duidelijk merken dat CODECA uit de projecten (veelal betaald door buitenlandse NGO's) geld krijgt waarmee men salarissen en activiteiten betaalt. 'Zonder dit geld zouden jullie allemaal (de activistas) geen salaris hebben', werd er ineens gezegd. Een voorstel was om van iedereen twee maanden het salaris in te houden om dan nog eens te kijken of men dan 'nog steeds geen projecten wilde'. Toen later ineens door iemand werd opgemerkt dat de mening van de 'tecnicos' niet zo belangrijk was, maar dat men vooral moest luisteren naar de activistas, werd de discussie op scherp gesteld: Mingo, Gabriel, Simon, Francisco, Ines en ik besloten als op afspraak niets meer te zeggen, wat had het immers voor zin? Hierna was de discussiemeeting binnen een half uur afgelopen: hoewel er nog drie punten op de agenda stonden, was er zonder de inbreng van deze mensen simpelweg niet meer genoeg inbreng om de discussie levend te houden. Deze bloedde dood. We waren zwaar teleurgesteld.

22/11/2007 Jaarevaluatie blijkt repercussiemeeting
De vergadering die volgens de Directie de jaarlijkse evaluatie van het werk zou zijn, bleek georganiseerd om de kritiekpunten die in de laatste workshop van het Strategisch Plan naar voren kwamen te bespreken. Alhoewel, te bespreken...? Aan de inhoud van de punten zijn we de hele ochtend niet toegekomen; de Directie wilde vooral weten welk punt uit wiens mond kwamen. Alle personen die hun mond open hadden gedaan werden sterk aangespoord hun woorden uit te leggen en vervolgens af te zwakken. Er werden persoonlijke aanvallen gedaan richting de mensen die de suggesties tijdens de workshop gedaan hadden en er werden heftige uitspraken gedaan over kritiek binnen de organisatie ('kritiek uiten op de organisatie is een gebrek aan waardering van het werk van de Directie'), de situatie waarin we ons bevinden ('Democratie werkt niet, we zijn in oorlog, we leven niet in vrede') welke middelen geoorloofd zijn in de sociale strijd (volgens de Directie: alle middelen, zelfs die van de vijand. De vraag of dat ethisch verantwoord is wordt van de tafel geveegd). Het was een verschrikking.
's Middags was er een redelijk goede discussie over de vraag of CODECA wel of geen ontwikkelingsprojecten zou moeten hebben. De meningen waren verdeeld, maar er werden van beide kanten goede argumenten gegeven. Helaas besloot Mauro ineens dat het de verkeerde kant opging en dat het volgens hem allang duidelijk was dat CODECA door moet gaan met projecten (zonder stemming, zonder duidelijke meerderheid voor het één of het ander). Wat was het doel van de discussie dan? Op 5 december volgt een tweede discussiedag om nog een aantal andere thema's te bespreken. We kunnen niet wachten!

18/11/2007 Alles staat op scherp: hoe gaat de directie om met de situatie die ontketend is?
De kritiek van een aantal activistas tijdens de workshop van de vijftiende lijkt slecht gevallen bij de Directie. Vandaag hoorden we via via dat de tweewekelijkse vergadering met het hele team is verplaatst naar donderdag en dat we verwacht worden de hele dag aanwezig te zijn in plaats van alleen tot en met de lunch. De wildste speculaties doen de ronde. De leden van de groep die de kritiek geuit heeft vermoed dat er repercussies voor hun mening zullen volgen in deze vergadering. Men denkt dat de Directie misschien Gabriel wil ontslaan. Hij was altijd al een kritische stem binnen CODECA, maar omdat hij de persoon die de resultaten presenteerde tijdens de workshop, ging de directie ervan uit dat het ZIJN kritiek is. Gabriel zal donderdag niet eens aanwezig kunnen zijn omdat hij door de directie naar een zeer belangrijke vergadering gestuurd is in de hoofdstad. Sommigen vermoeden dat dit geen toeval is en de reden voor het veranderen van de datum. Anderen denken dat álle kritische mensen onslaan gaan worden, Gabriel, Cesar, Ines, Mingo en wij. Als dit gebeurt, dan betekent dit dat er geen enkele persoon meer voor CODECA zou werken die geen bloedrelatie heeft met een van de drie families waaraan alle werknemers van CODECA gerelateerd zijn !!!! Tot nu toe zijn het echter roddels.

De vergadering waarin Francisco publiekelijk werd aangevallen nadat hij de sleutels van de auto verloren had en het proces van het strategisch plan hebben iets losgemaakt, hebben een zaadje geplant dat aan het ontluiken is. Er is een gevoel ontstaan van revolutie onder de mensen die al lange tijd ontevreden zijn over hoe het eraan toegaat in de organisatie. Er is ineens hoop dat er misschien iets kan veranderen, dat men zijn stem hoorbaar kan maken en ook gehoord zal worden. Er is tegelijkertijd een gevoel dat de grenzen bereikt zijn van wat men kan hebben. Het risico van gevolgen (ontslag) is men bereid te nemen.

Donderdag wordt een belangrijke dag waaruit zal blijken hoe de directie omgaat met kritiek: zal zij deze koesteren en bespreekbaar maken of zal er met harde hand worden ingegrepen? Wij hopen vooralsnog dat er geen sprake zal zijn van manipulatie of ontslag van wie dan ook, maar kijken met veel nieuwsgierigheid en spanning uit naar de vergadering van donderdag.

15/11/2007 Openheid en spanning tijdens derde workshop Strategisch Plan
Deze workshop stond in het teken van het tweede deel van de interne analyse van CODECA. Vorige keer hadden we al uitgebreid besproken wat de belangrijkste dingen waren die CODECA bereikt heeft sinds haar oprichting begin jaren negentig. Nu was het tijd voor de andere kant van de analyse: de problemen, de zwakke punten, en de obstakels waar de organisatie tegenaan loopt. We hadden al een aantal weken het gevoel dat er veel mensen waren die met ontevreden gevoelens rondliepen, maar dat het goede moment om die dingen bespreekbaar te maken nooit kwam, dus we wilden proberen deze ruimte te maken. De groepen waren deze keer strategisch ingedeeld, met een groep met leden van de directie, een groep met mensen uit de comunidades en een groep met personeel dat de capaciteit had meer analytisch en kritisch na te denken. Dit om te voorkomen dat mensen zich beperkt voelen in het uiten van hun mening door met een leidinggevende in dezelfde groep te zitten. Aan het begin van het groepswerk kwam meteen de vraag op tafel: 'Gaan we eerlijk zeggen wat we denken of willen we onze baan houden?' Het verbaasde me. Toch besloot men de kans te grijpen om de organisatie te helpen verbeteren en eerlijk te zeggen wat men als verbeterpunten zag.

Bij het presenteren van de resultaten werd er veel duidelijk: de directie zag wel een aantal problemen, maar zocht de fout vooral bij de leden van CODECA en een gebrek aan wil om hard te werken bij het personeel. De groep met mensen uit de comunidades was voorzichtig kritisch, met opmerkingen over projecten, formacion politica voor personeel en leden en raakte verder aan het gebrek aan geld, transportmiddelen en participatie van de mensen. De lijst met verbeterpunten van de derde (kritische) groep was goed beargumenteerd en diepgaand. Het stelde een aantal zere punten aan de kaak waar een aantal mensen op kantoor al tijden mee rondgelopen heeft: het gebrek aan democratie binnen CODECA, het gebrek aan duidelijk beleid en gedefinieerde criteria voor zaken als sollicitatieprocedure, het gebruik van de auto's en audiovisuele middelen van de organisatie, onvoldoende werkbesprekingen, het feit dat de projecten eerder averechts werken dan effectef zijn. De Directie was niet blij en probeerde direct een aantal punten onderuit te halen en mensen persoonlijk te maken. Tijdens de analyse kwamen er in ieder geval een aantal belangrijke punten naar voren waar we mee aan de slag moeten (de inhoud en vorm van de politieke opleiding (formacion politica) aan de leden en het personeel, het beleid van CODECA, de relatie tussen projecten en de politieke en sociale strijd van de organisatie, gebrek aan ruimte voor zelfkritiek en kritiek etc). In welke vorm is nog niet helemaal duidelijk. Wat wel duidelijk is is dat dit het moment is voor diepgaande discussies over het hoe, waarom en wat van de organisatie. Het is een spannend proces met veel potentieel.

09/11/2007 Het project is van start!
Het geld voor de projecten in Monseñor Romero en Las Delicias is na weken wachten eindelijk aangekomen. Simon is de afgelopen week hard bezig geweest om finca's (grote boerderijen) te lokaliseren waar ze 24 zwangere koeien verkopen. Dat bleek nog niet zo makkelijk, maar hij is erin geslaagd. Samen met de mensen uit de comunidades zijn de beste dieren uitgezocht. Afgelopen woensdag was de grote dag: de koeien kwamen aan in Las Delicias. Gisteren zijn we nog even gaan kijken bij de dieren, en de trotse eigenaren konden het niet laten om af en toe een kijkje te komen nemen. Iedereen is blij dat het gelukt is en ik moet zeggen dat het ons ook een trots gevoel gaf dat wij dit hebben helpen realiseren.

29/10/2007 Tweede Workshop Plan Estratégico
Wat een schouwspel! Wat een drama! Wat een frustratie! Lees hier het hele verhaal.

22/10/2007 Adminstratieve en financiële managementlessen
Nu het project bijna gaat beginnen in Monseñor Romero was het tijd voor een workshop over het management van de administratie en de financiën. Daarvoor hadden we vorige week al een workshop met de hele groep, en vandaag zouden we meer in detail met alleen de vijf personen van het Comité praten. Simon en ik hadden een interactieve manier bedacht waarin we verschillende situaties beschreven die zich konden voordoen, waarna zij moesten aangeven hoe te handelen in die gevallen en hoe alles te noteren in het kasboek en de notulen, bijv "Koe Manuela is ziek, maar er is geen antibiotica meer. Wat doen we nu?" Al snel zag men de humor ervan in en deed men enthousiast mee. Vele van de situaties werden nagespeeld waarbij er flink op los geacteerd en gelachen werd.

Bij het vertrek uit de comunidad zagen we iets wat we al maanden niet meer gezien hebben: blauwe lucht en avondzon na 3 uur 's middags! Sinds de regentijd is begonnen is het elke dag na de lunch bewolkt. Dit was een leuke verrassing: prachtige luchten, veel mensen die een wandelingetje maakten op straat en kleine kerkjes badend in het warme avondlicht. Grappig om te merken dat zelfs avondlicht niet iets vanzelfsprekends is...

De twee rechts spelen samen de scene Op de markt: "Ik kom een lasso kopen." Oh, mijn lasso's zijn het beste van allemaal!" "Dat kost dan 95." "Ik geef je 75." "Deal!" "Hier heb je 100 quetzales." "Oh ik heb geen wisselgeld." "Mag ik een bonnetje?"

11/10/2007 Eerste workshop Strategisch Plan
De spits is eraf! Na een uitgebreid planningstraject met de Commissie van het Strategisch Plan was het vandaag zover: de eerste taller (workshop) van een reeks workshops om alle informatie te verzamelen voor het schrijven van het vijfjaarlijkse Plan Estratégico 2008-2012. Deze workshop zou in het teken staan van een analyse van de lokale, nationale en internationale context. De centrale vraag was wat de tendensen zijn die zich aan het ontwikkelen zijn in de wereld om ons heen en hoe deze ontwikkelingen invloed kunnen hebben op het werk van CODECA? Aangezien dit de eerste grote activiteit was die direct onder mijn verantwoordelijkheid viel, had ik genoeg adrenaline in mijn lijf vanaf het moment dat ik opstond. Mijn welkomstspeech in het Spaans verliep gelukkig prima. De persoon die wij gecontracteerd hadden om de workshop te leiden, Roberto Madriz, bleek een groot succes. Zijn manier van animeren was erg persoonlijk en de informatie die hij gaf was erg interessant. In het groepswerk deden de deelnemers goed mee, al zie je ook hier de neiging van sommige directieleden om zichzelf tijdens zo'n activiteit niet als deelnemer maar nog steeds als directielid te gedragen, en hun leidersrol dus niet willen loslaten. Later op de avond hebben we een drankje gedronken met Roberto in zijn hotel. Roberto is een zeer interessante man met duizend en één interessante en inspirerende verhalen over hoe het volk van Guatemala steeds mondiger wordt en haar rechten opeist. We hebben meteen afgesproken dat zijn voruw en hij bij de volgende workshop bij ons thuis komen logeren. Al met al was het een dag waar we met een goed gevoel op terug kunnen kijken. De volgende taller is over twee weken, waarin een interne analyse van CODECA op het programma staat.

10/10/2007 Vurige Reunion de Activistas
Lees hier hoe een saaie en ingeslapen vergaderin ineens interessant kan worden!

09/10/2007 Simon wordt in het zonnetje gezet
Afgelopen zaterdag waren we al in Las Delicias voor een afspraak met de projectgroep. Toen ze hoorden dat Simon die dag jarig was, vroeg men quasi-verontwaardigd naar de tamales. Hier is het immers traditie dat degene die jarig is tamales uitdeelt aan familie en vrienden. Hoewel wij geen tamales kunnen maken, konden we dat natuurlijk niet op ons laten zitten, dus gingen we de avond voor de volgende afspraak in Las Delicias aan de slag in de keuken. Ladingen eieren, suiker, chocola en boter gingen erdoorheen, maar toen hadden we drie prachtige chocoladecakes. Het doel van de afspraak was het tekenen van de contracten voor het project. wat het einde van de periode van planning betekende en het begin van de uitvoerende fase. Wij hadden een week eerder al aangekondigd dat dat heugelijke feit gevierd zou moeten worden. Bij onze aankomst in Las Delicias de volgende dag, kondigde de groep ineens aan dat ze een verrassing hadden. Om het tekenen van de contracten te vieren hadden de vrouwen van de groep een lunch verzorgd voor de hele groep. En niet alleen om de vorderingen van het project te veiren, het was meteen voor Simons verjaardag! Toen we plaats namen aan de tafel werden we nog opgeschrikt door een serie keiharde knallen: nog een Guatemalteekse verjaardagstraditie, een mat rotjes afsteken voor de jarige. Hoewel we net geluncht hadden voor aankomst hebben we met zijn allen gesmuld. Na het eten hebben we de ceremonie gehouden, waarbij elke deelnemer een voor één naar voren kwam om te tekenen of zijn vingerafdruk te plaatsen. Daarna lieten wij onze verrassingscakes zien, die met veel smaak en onder begeleiding van Lang zal hij leve, verorberd werd. Ik hoef vast niet te zeggen dat het een erg leuke bijeenkomst was!

17/09/2007 Op zoek naar facilitadores
Vandaag ben ik met Leiria naar Guate gereden, waar we een vergadering hadden met Carolina Enriquez, een vrouw die veel ervaring heeft met het leiden van workshops. Daar hebben we onderhandeld over de drie processen waarin zij CODECA zal gaan begeleiden, waarvan de eerste het Strategisch Plan is. Als tweede zal er een proces gestart worden waarbij de lideres van de comunidades worden opgeleid voor het houden van een analyse van de problemen in hun gemeenschap en het zelf opstellen van een ontwikkelingsplan. Het derde proces is de Escuela Tecnica, een serie van workshops waarbij het team van het kantoor (voornamelijk goed opgeleide jongeren) meer zullen leren over het schrijven van projectvoorstellen, budgetten opstellen, doelstellingen formuleren, Excel te gebruiken etc. Ik was zeer enthousiast over de plannen, omdat ze de potentie hebben om de organisatie echt vooruit te helpen en professioneler te maken. Alledrie zijn ze erop gericht om de kennis en kwaliteiten van het personeel te versterken en uit te breiden. Ze komen mijns inziens op een zeer goed moment en door het starten van drie parallelle processen pakt een van de grootte zwakheden van CODECA grondig aan. Het was goed om te ontdekken dat er daadwerkelijk een nieuw tijdperk aanbreekt na de verkiezingen en dat nu de niet-politieke activiteiten weer volop aandacht krijgen.

12/09/2007 Reunion de activistas
Vandaag de eerste reunion na de verkiezingen. Aangezien de URNG een teleurstellend resultaat heeft behaald, ondanks alle inspanningen van CODECA en vele vrijwilligers, is de sfeer een beetje bedrukt. TIjd dus voor een diepgravende evaluatie van wat er fout gegaan is. Daar hoort natuurlijk ook, zoals altijd hier, het aanwijzen van de schuldigen bij en daarna ging met over tot een herbezinning op het werk van CODECA. De grote vraag hierbij was: Hoe zorgen we ervoor dat we over vier jaar meer stemmen kunnen behalen? De oplossing was (schijnbaar) makkelijk: we moeten radicaliseren. Alle leden van CODECA moeten ook hun familieleden overhalen om op de URNG te stemmen en alle mensen moeten goed begrijpen dat als ze met CODECA in zee gaan, dat ze dan ook voor de URNG moeten stemmen. Wij hebben er maar gemengde gevoelens bij...

11/09/2007 OXFAM geeft goedkeuring
Uiteindelijk hebben we het offieciele okee gekregen van OXFAM voor de projecten. Ineens kregen we een heel pakket aan contracten, lijsten met benodigheden, deadlines en layouts voor de rapporten die we moeten schrijven. Eindelijk zit er schot in de zaak, yeah!

09/09/2007 Observadores electorales tijdens de verkiezingen
Lees hier alles over de verkiezingen 2007

30/08/2007 Meeting met de Comision del Plan Estrategico
De eerste vergadering met de commissie verliep zeer voorspoedig. We hadden veel vruchtbare discussies, iedereen droeg zijn steentje bij met zijn eigen ideeen en we zijn dan ook flink opgeschoten. Het programma is uitgewerkt, het budget lijkt meer dan toereikend en het lijkt erop dat we onze handen hier de komende maanden lekker vol gaan hebben!

28/08/2007 'Makeover' voor ons kantoortje
Al maanden zitten we hier vrolijk te werken in ons kantoortje zonder dat het echt voelde als ONS kantoortje. Dat besloten we te veranderen. Met resultaat: een paar planken voor onze spullen en een groot bord om in een oogopslag te zien wat er nog gedaan moet worden veranderden de boel aanzienlijk. Oordeel zelf:

24/08/2007 Bemiddelingsmeeting in Monsenor Romero
Eindelijk, eindelijk, eindelijk was het ons gelukt de meeting te organiseren MET Karla en Raul. Het begon al goed. Om vijf voor negen, vijf minuten voordat de meeting zou beginnen, belde de secretaresse van Raul dat hij een kleine vertraging had van een uur. Anderhalf uur later waren ze er. Om elf uur begon de meeting. Eerst een rondje met vragen van de groep. In de afgelopen tijd waren er verschillende mensen langsgekomen die verstand haddden van vissen en soms maakt zo'n persoon wel eens een opmerking over hoe zij werkten: 'Jullie systeem met de zuurstof is niet goed', 'Het water is te warm hier', of 'Hebben jullie de vissen niet ontwormd?' Omdat de groep nog niet 100 % zeker is van haar zaak weet ze dan niet wat te antwoorden en Raul is er ook niet om hun uit te leggen waarom dat wel of niet klopt. Tijdens de meeting legt Raul alles uit. Er hangt een sfeer van 'Aha, zo zit dat dus..'. Een uur later staat hij ineens op en zegt hij tot ieders grote verbazing plompverloren: 'Zo, ik moet ervandoor, ik heb een andere afspraak waar ik echt op tijd moet zijn'. Er konden nog snel twee of drie vragen beantwoord worden over andere belangrijke zaken maar met grote tegenzin en tijdsdruk. De echte emoties zijn niet aan het licht gekomen. De groep heeft veel van haar frustraties niet durven of willen uitspreken om conflicten te voorkomen waardoor Raul daar niet op wordt aangesproken. Toch was deze meeting nodig om verder te kunnen. Na het vertrek van Raul en Karla hebben wij met de groep nog de opties geevalueerd voor een eventuele volgende productiecyclus. De groep durft het aan, al zijn de risico's groot. Nu moeten wij alleen nog het laatste geld vinden om de benodigde investering te dekken. Hopelijk gaat dat lukken, dan kan het alsnog een succes worden.

18/08/07 Workshop gezondheid : Ziekten en parasieten
In Rancho Alegre heeft een groep vrouwen in paren ieder een koe gekregen. Simon en Max gaan hier regelmatig naar toe om workshops te geven en de groep te ondersteunen. Aan het begin van deze capacitation las Simon het reglement voor over het gebruik van de eerstehulp medicijnbox, die de groep had uitgewerkt. Daarna begonnen ze met de cursus over ziekten en parasieten waar de runderen in die regio last van hebben : anthrax, brucellose en tuberculose en teken, horzels, vliegen, moucherons en darmwormen. Gelukkig had Simon voor deze workshop de hulp kunnen inroepen van Don Pedro, die al 25 jaar met koeien werkt. Aan het einde van de bijeenkomst informeerden ze hen dat een van de leden van de groep, en een van de meest actieve, uit de groep wilde stappen. Blijkbaar had zij een stevige reprimande ontvangen omdat ze teveel afval zou hebben achtergelaten nadat ze tamales verkocht had en had ze bovendien meegedaan aan een groep van een andere politieke partij dan diegene die CODECA ondersteunt, de URNG. Dus zijn Max en Simon nog tweeeneenhalf uur bezig geweest om in die situatie te bemiddelen: om duidelijk te maken dat problemen met betrekking tot afval en politiek absoluut niets te maken hebben met het project en haar ervan te overtuigen om door te gaan met het project en haar inspanningen. Het is even afwachten hoe dit gaat aflopen... Om 8 uur 's avonds was Simon eindelijk thuis om het weekend echt te begonnen.

15/08/07 Evaluatiemeeting met de groep van het visproject in Monsenor Romero.
Naar aanleiding van de meeting van 23/07 hebben Simon en ik ons in dit project gemengd omdat de mensen een beetje ten einde raad zijn. De vissen willen niet groeien waardoor het hele project in het water dreigt te vallen. En de mensen hebben juist hun hart en ziel in het project gestoken. De twee (externe) verantwoordelijken voor dit project laten het nu zwaar afweten en hebben beide, nadat het ontzettend veel moeite heeft gekost om deze meeting te organiseren, tot onze grote frustratie op het laatste moment afgezegd. We hebben wel een goede discussie kunnen hebben over de toekomst van het project en zullen zo snel mogelijk een nieuwe poging doen om Karla en Raul naar de comunidad te krijgen.

14/08/07 Vertraging
We hebben net gehoord dat Francisco Enriquez, de verantwoordelijke voor het goedkeuren van de projectvoorstellen bij OXFAM net nu enkele dagen niet aanwezig is. Ons projectvoorstel zal dus niet voor de 15e van de maand worden goedgekeurd, wat een maand vertraging oplevert. Beetje balen!!!

13/08/07 Hoera!
Nu het programma van de workshops over gender klaar was, hebben we eindelijk, eindelijk we de (hopelijk) laatste versie kunnen opsturen van het projectvoorstel voor Monsenor Romero en Las Delicias. Na een aantal maanden werk en telkens nieuwe verzoeken van OXFAM geeft het heel veel voldoening dat het nu klaar is!

10/08/07 Programma workshops over sexerelaties en -gelijkheid
In onze tuin kwamen Simon, Leiria en ik bij elkaar om een programma voor een serie workshops uit te werken om de mensen die deelnemen aan de projecten van OXFAM bewust te maken van het onderwerp gender (sexe). Hoewel geen van ons specialist is op het gebied, komen we samen een heel eind: Leiria kent de Guatemalteekse realiteit het best, Simon concentreert zich meer op de projectaspecten en ik weet aardig wat over gender. De workshops zullen gaan over: Wat is vrouwelijkheid en wat is mannelijkheid? Wat zijn stereotype ideeen over mannen en vrouwen, machos en feministen? Zelfkennis, zelfvertrouwen en zelfwaardering, arbeidsverdeling, het nemen van beslissingen, Toegang tot onderwijs, geld, kansen e.d. en een kleine zelfevaluatie van de situatie in het dorp. Leiria vertelt dat een vriendin van haar expert is op het gebied van gender en het geven van workshops. Deze Edna hebben we bereid gevonden een aantal van de workshops in Monsenor Romero en Las Delicias te geven.

09/08/07 Discussies over CODECA en gender
Terwijl ik met een voedselvergifitiging thuis in bed lag, probeerde Simon aan Thelma (de verantwoordelijke voor het Programma van Vrouwen) en Mauro duidelijk te maken dat volgens ons CODECA vooral werkzaam is op het gebied van vrouwen en niet zozeer gender en dat er daarom noodzaak bestaat om externe hulp in te roepen voor de workshops over gender. Deze suggestie valt erg verkeerd bij Thelma, die het als een persoonlijke aanval op haar werk ziet, alhoewel het absoluut niet zo bedoeld was. Werken met alleen vrouwen is niet slecht, het is alleen geen gender. Thelma is er een voorstander van om het programma als CODECA zelf uit te werken en zegt haar medewerking toe. 's Middags geeft ze echter plotseling aan dat zij geen tijd heeft en dat Leiria het wel met ons zal regelen. Hier is nazorg nodig.

08/07/07 Meeting met de vrouwenorganisatie Madre Tierra
Omdat CODECA niet zoveel ervaring heeft op het gebied van genderactiviteiten wilden wij graag de hulp inschakelen van Madre Tierra, om te zien of er een mogelijkheid was dat een van hun promotoren de workshops over gender zou kunnen geven in Monsenor Romero en in Las Delicias. Hun antwoord was duidelijk en voor mij ook zeer begrijpelijk: zij willen eerst met de directie van CODECA praten om te horen dat zij zich echt wil engageren op dit punt (zij hebben niet zulke goede ervaringen met Mauro en vrouwenzaken...). Hoop dat de mensen van de projectgroepen nu niet de dupe worden van Mauro's veronderstelde vrouwonvriendelijkheid....

27/07/07 Vergadering bij OXFAM Groot-Brittannie in Guate
Het was zeer ontspannen gesprek met Francisco, de verantwoordelijke voor het beeordelen en goedkeuren van de projecten. Hij verzekerde ons dat het geen kwestie is van OF de projecten worden goedgekeurd, alleen van WANNEER. Er moesten nog een aantal aanpassingen gemaakt worden in het Interne Reglement en op het gebied van gender, en dat de projecten dan van start kunnen gaan!!

26/07/07 Laatste meeting is Las Delicias over het Reglamento Interno
Met heel veel pijn en moeite de laatste informatie verzameld. Zeer lange discussies zonder duidelijke conclusie. Het werd me duidelijk hoeveel er op het gebied van gender nog gedaan kan worden hier: vrouwen participeren amper, er worden veel vrouwonvriendelijke opmerkingen gemaakt en het zijn de mannen die het hoogste woord hebben.

25/07/07 Laatste meeting in Monsenor Romero voor het Reglamento Interno
Prettige laatste meeting waarin door iedereen zeer effectief gewerkt werd. Op het einde veel aandacht besteed aan het tilapiaprject, waarbij we een aantal documenten hadden meegebracht voor de groep en een afspraak zullen maken om met Raul en Karla, de twee externe verantwoordelijken voor het project, Leiria en de hele groep, bij elkaar te komen. De moeite die we gedaan hadden voor het visproject werd zeer op prijs gesteld.

23/07/07 Meeting in Monsenor Romero over het Reglamento Interno
Onrustige meeting waarin de frustratie van de mensen duidelijk naar voren kwam. Ze hebben het gevoel dat OXFAM hen aan het lijntje houdt en wantrouwt. Waarom zouden ze anders zoveel details moeten specificeren terwijl ze nog niet eens weten of het project er echt komt?? Uiteindelijk bleek dat het andere project, een project met tilapia, hen dwars zat. Er waren een aantal problemen en niemand leek hen te willen helpen. De visen willen niet groeien en zijn daarom erg moeilijk te verkopen, de groep had geen enkel inzicht in de documenten of finacien van het project en de technicus die hen zou helpen reageerde niet op hun herhaalde oproepen. Simon en ik hebben het op ons genomen eens grondig te informeren.

20/07/07 Vergadering met de Directie van CODECA over het Strategisch Plan
De bedoeling van de vergadering was om onze plannen voor het Strategische Plan aan de DIrectie te presenteren. De meeting begon stroef. Het kwam over alsof de directie alleen maar zo snel mogelijk resultaten wil, maar geen grondig proces. Ze gaven aan dat wat hun betreft het strategisch plan van 7 jaar geleden kan worden gebruikt als we op sommige punten de inhoud veranderen. We hebben gelukkig duidelijk kunnen maken dat we niet bij nul willen beginnen, maar dat het wel een grondig proces moet zijn. Daarna zeer constructieve samenwerking waarin we flink zijn opgeschoten. De nieuw gevormde Commissie voor het Strategisch Plan - Leiria, Mingo, Simon en ik - kan aan de slag!

19/07/07 Meeting in Las Delicias over het Reglamento Interno
Deze meeting was een breekpunt nadat bleek dat de meerderheid van de groep niet meer wilde deelnemen aan het project, nadat het voor velen duidelijk was geworden hoe het werkte met het terugbetalen van het fonds. Nog 25 van de 71 personen over: een gemotiveerde groep, met veel geanimeerde discussies. Er zijn vandaag veel beslissingen genomen over de toekomstige manier van werken. Veel participatie van de meeste aanwezigen en goed opgeschoten.

18/07/07 Reunion de activistas
Simon was vandaag in Rancho Alegre voor een workshop. Tijdens de vergadering gebeurde er weinig spannends, totdat Mauro ineens begon te praten over een nieuw project in Las Delicias, een van de gemeenschappen waar wij het koeienproject aan het plannen zijn. Heb mijn zorgen uitgesproken over conflicten tussen de twee projecten. Verder werd er uitgebreid gepraat over alle activiteiten van de URNG in verband met de verkiezingen. Ik voel me nog steeds niet geroepen om me te mengen in deze politieke kant van CODECA en ben afgehaakt.

12/07/07 Meeting met de projectgroep in Monsenor Romero om uitleg te geven over het door OXFAM vereiste Interne Reglement
Meteen verdergegaan naar Monsenor Romero na de marathonsessie in Las Delicias. Met een half uur vertraging aangekomen, waarna bleek dat ze niet wisten dat we zouden komen omdat iemand de opgeschreven datum verkeerd geinterpreteerd had haha. In sneltreinvaart werd iedereen opgetrommeld, waarna een zeer effectieve meeting volgde. Ik hou van Monsenor Romero! De mensen hebben veel ervaring met collectieve projecten en zijn altijd ongelooflijk sympathiek, gemotiveerd, en bereid om zelf mee te denken. Mijn favoriete comunidad!

Meeting met de projectgroep in Las Delicias om te werken aan het door OXFAM vereiste Interne Reglement
De meeting begon met een groot aantal vragen die nog leefden in de groep, vooral veel vragen over de financiering. Toen duidelijk werd dat het een engagement was van een aantal jaren besloot een groot aantal mensen om niet meer te partiperen in dit project. We begonnen met de uitwerking van het reglement, maar al gauw bleek dat het voor de mensen ontzettend moeilijk is op zo'n abstract en gedetailleerd niveau te denken. Niet heel erg opgeschoten, dus er zijn zeker nog een aantal meetings nodig.